Το δένδρο και οι σκέψεις

Ο Γουτεμβέργιος (1400- 1468, σιδηρουργός, χρυσοχόος, τυπογράφος και εκδότης) παρέα με μία σελίδα από την «Βίβλο» του (το πρώτο βιβλίο μαζικής παραγωγής του δυτικού πολιτισμού).

Ένα δέντρο που έγινε χαρτί, μία ρητίνη που έγινε μελάνι και οι σκέψεις που έγιναν λέξεις έσμιξαν κι έγιναν βιβλίο. Ένα μέσο διάδοσης της γνώσης που συνοδεύει τον άνθρωπο στην αέναη εξερεύνησή του.

Σήμερα 23 Απριλίου είναι η παγκόσμια ημέρα του βιβλίου. Της εφεύρεσης που λειτούργησε καταλυτικά στην διαμόρφωση της ανθρώπινης προόδου.

Το 1455 τυπώθηκε η «Βίβλος του Γουτεμβέργιου», σε 180 αντίτυπα και θεωρείται το πρώτο βιβλίο μαζικής παραγωγής. Τον δέκατο πέμπτο αιώνα, ο Γουτεμβέργιος δημιούργησε το τυπογραφείο προκειμένου να εξαπλωθεί η Αγία Γραφή με ένα πιο αποτελεσματικό τρόπο, λέγοντας ότι «μέσα από αυτή, ο Θεός θα διαδώσει το λόγο Του». Η Βίβλος του Γουτεμβέργιου περιλαμβάνει τη λατινική εκδοχή της εβραϊκής Παλαιάς Διαθήκης και της Ελληνικής Καινής Διαθήκης. 

Το πρώτο ελληνικό βιβλίο τυπώθηκε στο Μιλάνο της Ιταλίας  το 1476 και ήταν γλωσσικού περιεχομένου. Η Γραμματική του Κωνσταντίνου Λάσκαρη με τίτλο: «Επιτομή των οκτώ του λόγου μερών και άλλων τινών αναγκαίων, συντεθείσα παρά Κωνσταντίνου Λασκάρεως, του Βυζαντίου». Εκδότης ήταν ο Δημήτριος ο Κρης (κρητικός) και τυπογράφος, ο Διονύσιος Παραβυζήνος. Παρά το ότι κατά τον μεσαίωνα η θρησκεία ήταν το κυρίαρχο θέμα της ζωής και όλες ο πρώτες εκδόσεις κυρίως στη Ευρώπη είχαν θρησκευτικό χαρακτήρα, η πρώτη ελληνική έκδοση ασχολήθηκε με την ελληνική γλώσσα. 

Ο Κωνσταντίνος Λάσκαρις (1434 -1501)  Έλληνας λόγιος από την Κωνσταντινούπολη, παρέα με μία σελίδα από την «Επιτομή των οκτώ του λόγου μερών».

 

Από την Βίβλο του Γουτεμβέργιου έως σήμερα το βιβλίο όπως όλα εξελίχθηκε, και ιδιαιτέρως πρόσφατα με την ψηφιακή τεχνολογία η οποία μετάλλαξε το παραδοσιακό χαρτί σε ηλεκτρονικό e-Book και Audio-Book.

Η μεταφορά των σκέψεων του συγγραφέα μέσα από το βιβλίο σε εκατομμύρια αναγνώστες ανά τον κόσμο, η ποικιλία της γνώσης, των απόψεων, των μύθων, των ιστοριών αναδεικνύουν το βιβλίο ως υπέρτατο όπλο επικοινωνίας σε όλη τη Γη.

Την σκυτάλη παρέλαβε η ψηφιακή τεχνολογία και το Internet με οφέλη όπως 1) μείωση κόστους παραγωγής, αναπαραγωγής και διάθεσης 2) ελάχιστος όγκος μεταφοράς, αποθήκευσης και έκθεσης 3) οικολογική συμπεριφορά 4) απουσία φθοράς 5) ευκολότερη και ταχύτερη αναζήτηση 6) μεγαλύτερη πρόσβαση στο ευρύ κοινό 7) εύκολη διαχείριση οπτικοακουστικού υλικού 8) άμεση επικοινωνία με τον συγγραφέα/εκδότη 9) άμεση επεξεργασία και ενημέρωση. Φυσικά υπάρχουν και τα μειονεκτήματα σε σχέση με το παραδοσιακό βιβλίο έντυπης μορφής όπως 1) μείωση θέσεων εργασίας 2) απουσία της αφής 3) μείωση της ζωντανής επικοινωνίας μέσω αγοράς, δανεισμού, προσφοράς 4) εύκολη καταπάτηση πνευματικών δικαιωμάτων.

Η συντροφιά του βιβλίου ανθίζει παρηγοριά τις άδειες ώρες της μοναξιάς. Η προσφορά του ανασύρει ένα ανεκτίμητο πνευματικό θησαυρό. Η βοήθειά του αναδύει μια όαση στην απέραντη έρημο της απελπισίας.

Παραδομένος στις σελίδες ταξιδεύω στο μυαλό του συγγραφέα και αγναντεύω πολιτείες, πρόσωπα, συμβάντα, ανατροπές, φίλους, περιπέτειες, λιμάνια, ζήλιες, προτροπές, αναζητήσεις, απορίες, δισταγμούς. Όλη η ζωή μπροστά μου, κι εγώ από ψηλά παρατηρώ να ξετυλίγεται ένα παράλληλο σύμπαν με δίχτυ ασφαλείας.

Μια μαγεμένη δύναμη ανηφορίζει στις αισθήσεις, ταράζει την ύπνωση, γαληνεύει τις ανησυχίες, αντικρίζει την αλήθεια στον καθρέφτη των λέξεων που προσπερνούν το εδώ και το τώρα. Μια όμορφα πλασμένη σύναξη γραμμάτων και προτάσεων αγκαλιασμένη με την οσμή του τυπωμένου μελανιού με παρασύρει στο όνειρο. Αισθητική τελειότητα. Το κείμενο ρευστό σαν πλαστελίνη στα χέρια του συγγραφέα, του επιμελητή, του διορθωτή. Οι σελίδες, το εξώφυλλο, το χαρτί, η εκτύπωση, η βιβλιοδεσία, η διανομή, το βιβλιοπωλείο, οι αναγνώστες, όλα κινούνται. Πόσες οικογένειες ζουν από το βιβλίο; Πόσες συνειδήσεις αφυπνίστηκαν; Πόσα συναισθήματα ζωντάνεψαν;

Το βιβλίο δεν είναι επίτευγμα του ανθρώπου αλλά της ανάγκης του για επικοινωνία, της θέλησης να σχετίζεται ο ένας με τον άλλον.

Καλή ανάγνωση. 

Related Posts